Strona główna » Aktualności » WAT z projektem w prestiżowym konkursie FET Open

WAT z projektem w prestiżowym konkursie FET Open

Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na, jako czło­nek kon­sor­cjum nauko­wo-badaw­cze­go, uzy­ska­ła grant w pre­sti­żo­wym kon­kur­sie pro­gra­mu Hory­zont 2020 – FET Open, Futu­re and Emer­ging Tech­no­lo­gies (Przy­szłe i powsta­ją­ce tech­no­lo­gie). Nasi naukow­cy otrzy­ma­ją z budże­tu pro­jek­tu bli­sko 490 tys. euro na pro­wa­dze­nie badań nad zja­wi­ska­mi zacho­dzą­cy­mi w tzw. wnę­kach optycz­nych.

Inter­dy­scy­pli­nar­ny pro­jekt pt. „Plat­for­ma roz­wo­ju urzą­dzeń optycz­nych na bazie nie­li­nio­wych, topo­lo­gicz­nych sta­nów świa­tła opar­tych o mate­rię mięk­ką – Topo­Li­ght” będzie reali­zo­wa­ny przez mię­dzy­na­ro­do­we kon­sor­cjum, któ­re two­rzą zespo­ły badaw­cze z Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go (lider kon­sor­cjum), Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej, IBM Rese­arch GMBH (Szwaj­ca­ria), Uni­ver­si­ty of Southamp­ton (Wiel­ka Bry­ta­nia) oraz Cen­tre Natio­nal de la Recher­che Scien­ti­fi­que, CNRS (Fran­cja). Pro­jekt roz­pocz­nie się w maju 2021 r. a jego reali­za­cja potrwa do koń­ca 2024 r. 

Z ramie­nia WAT koor­dy­na­to­ra­mi zadań będą pra­cow­ni­cy Wydzia­łu Nowych Tech­no­lo­gii i Che­mii – dr hab. inż. Wik­tor Pie­cek (Insty­tut Fizy­ki Tech­nicz­nej, Zakład Fizy­ki i Tech­no­lo­gii Krysz­ta­łów) oraz płk dr hab. inż. Prze­my­sław Kula, kie­row­nik Zakła­du Che­mii. Cał­ko­wi­ty budżet pro­jek­tu wyno­si 3 099 353,75 euro. Dla WAT przy­zna­no kwo­tę 486 966,25 euro.

W bada­niach szcze­gól­ny nacisk kła­dzio­ny będzie na opra­co­wa­nie nauko­wych pod­wa­lin pod nowe tech­no­lo­gie foto­nicz­ne. Bada­cze spo­dzie­wa­ją się uzy­skać efek­ty poznaw­cze w zakre­sie natu­ry oddzia­ły­wa­nia świa­tła z mate­rią oraz nowe mate­ria­ły, któ­re będą mia­ły wpływ na roz­wój tech­no­lo­gii foto­nicz­nych.

W WAT i IBM Rese­arch GMBH wytwa­rza­ne będą nowe wer­sje puła­pek wią­żą­cych świa­tło (tzw. wnę­ki optycz­ne) wypeł­nio­ne WAT-owski­mi mate­ria­ła­mi cie­kło­kry­sta­licz­ny­mi. Zespół naukow­ców z Insty­tu­tu Fizy­ki i Insty­tu­tu Che­mii WAT już od dwóch lat uczest­ni­czy w bada­niach zja­wisk zacho­dzą­cych w takich „optycz­nych pułap­kach” wypeł­nio­nych cie­kły­mi krysz­ta­ła­mi. Dotych­cza­so­we pra­ce pro­wa­dzo­ne były we współ­pra­cy naszej uczel­ni z Uni­wer­sy­te­tem War­szaw­skim, Insty­tu­tem Fizy­ki PAN i Uni­wer­sy­te­tem w Southamp­ton w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Wyni­ki  badań wska­za­ły, że foto­ny w szcze­gól­nych struk­tu­rach optycz­nych, wytwo­rzo­nych przez mate­riał cie­kło­kry­sta­licz­ny, zacho­wu­ją się w spo­sób do pew­ne­go stop­nia przy­po­mi­na­ją­cy zacho­wa­nie ładun­ków elek­trycz­nych.

„W ramach pro­jek­tu pro­wa­dzo­ne będą bada­nia nauko­we na bazie mode­li nowa­tor­skich urzą­dzeń do gene­ra­cji świa­tła z prze­strzen­nym roz­kła­dem kie­run­ku pro­pa­ga­cji i sta­nów pola­ry­za­cji. Obser­wo­wa­ne, nowe efek­ty fizycz­ne są prze­ja­wem tzw. sil­ne­go sprzę­że­nia świa­tło – mate­ria. Tu rolę mate­rii peł­nią tzw. eks­cy­to­ny pola­ry­to­no­we, kwa­zi­cząst­ki powsta­ją­ce w wypeł­nio­nym mate­ria­łem cie­kło­kry­sta­licz­nym obsza­rze mikrow­nę­ki – kwan­to­wym płu­co-ser­cu, do któ­re­go wpom­po­wy­wa­ne jest świa­tło niczym krew w naszym ukła­dzie krwio­no­śnym. Liczy­my na uzy­ska­nie we wnę­kach szcze­gól­ne­go sta­nu mate­rii, zwa­ne­go kon­den­sa­tem Bose­go-Ein­ste­ina” – tłu­ma­czy dr hab. inż. Wik­tor Pie­cek.

Bada­nia nad uni­kal­ny­mi zja­wi­ska­mi fizycz­ny­mi pozwo­lą zapro­jek­to­wać inno­wa­cyj­ne ele­men­ty foto­nicz­ne – „takie jak: ste­ro­wa­ne świa­tłem prze­łącz­ni­ki sta­nu pola­ry­za­cji, optycz­ny ana­log tran­zy­sto­ra, izo­la­tor optycz­ny, czy wydaj­ne źró­dło foto­nów splą­ta­nych pra­cu­ją­ce w tem­pe­ra­tu­rze poko­jo­wej” – wyli­cza dr hab. inż. Pie­cek.

Naukow­cy mają nadzie­ję, że wyni­ki badań reali­zo­wa­nych w ramach gran­tu, przy­czy­nią się do opra­co­wa­nia kon­cep­cji nowych urzą­dzeń dla wydaj­niej­sze­go niż obec­nie prze­twa­rza­nia danych i ich bez­piecz­ne­go prze­sy­ła­nia – chro­nio­ne­go na pozio­mie praw fizy­ki kwan­to­wej. „Pro­wa­dzo­ne pra­ce mają na celu poło­że­nie pod­wa­lin teo­re­tycz­nych pod rady­kal­nie nowe tech­no­lo­gie foto­nicz­ne, opie­ra­ją­ce się na wizjo­ner­skiej, inter­dy­scy­pli­nar­nej współ­pra­cy wie­lu zespo­łów. Pozwo­li to prze­ła­mać tra­dy­cyj­ne gra­ni­ce mię­dzy nauka­mi i dys­cy­pli­na­mi badań w zakre­sie inży­nie­rii mate­ria­ło­wej, tech­no­lo­gii foto­nicz­nej, che­mii i teo­rii zja­wisk kwan­to­wych” – pod­kre­śla dr hab. inż. Wik­tor Pie­cek.

Ze wzglę­du na swój inno­wa­cyj­ny cha­rak­ter,  pro­gram FET Open  (Futu­re and Emer­gen­cing Tech­no­lo­gies) jako część pro­gra­mu Hory­zont 2020 odgry­wa olbrzy­mią rolę w przy­śpie­sze­niu roz­wo­ju tech­no­lo­gicz­ne­go Euro­py. Pro­jek­ty dofi­nan­so­wy­wa­ne w ramach FET mają cha­rak­ter inter­dy­scy­pli­nar­ny. Wykra­cza­ją poza aktu­al­ny stan wie­dzy i łączą poten­cjał z róż­nych dzie­dzin nauki, dzię­ki cze­mu moż­li­we sta­je się opra­co­wa­nie pod­staw pod zupeł­nie nowe tech­no­lo­gie.

Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na uczest­ni­czy obec­nie w 11 pro­jek­tach euro­pej­skich. Są to pro­jek­ty reali­zo­wa­ne w ramach: pro­gra­mu Hory­zont 2020 (8 pro­jek­tów), Euro­pej­skiej Agen­cji Obro­ny (2) oraz pro­gra­mu EURAMET (1).

Ewa Jan­kie­wicz
rzecz­nik pra­so­wy WAT

Wię­cej infor­ma­cji o kon­kur­sie FET Open na stro­nach: