Strona główna » Aktualności » Nagroda MON za detektory z WAT

Nagroda MON za detektory z WAT

V kon­kurs na naj­lep­szą pra­cę nauko­wą i wdro­że­nie z obsza­ru obron­no­ści został roz­strzy­gnię­ty, a nagro­dy przy­zna­ne. W kate­go­rii za naj­lep­szą pra­cę nauko­wą lub roz­wo­jo­wą nagro­dę I stop­nia w wyso­ko­ści 60 000 zł otrzy­mał zespół WAT pod kie­row­nic­twem prof. dr. hab. inż. Anto­nie­go Rogal­skie­go, czł. rzecz. PAN, za pro­jekt „Detek­to­ry HOT o krót­kiej sta­łej cza­so­wej”. W pro­jek­cie uczest­ni­czy­li: prof. dr hab. inż. Józef Pio­trow­ski, ppłk dr hab. inż. Piotr Mar­ty­niuk i dr inż. Wal­de­mar Gaw­ron.

Uro­czy­sta gala kon­kur­su odby­ła się 6 grud­nia w sie­dzi­bie Depar­ta­men­tu Woj­sko­wych Spraw Zagra­nicz­nych w War­sza­wie. Nagro­dy lau­re­atom wrę­czy­li m.in. prze­wod­ni­czą­cy kapi­tu­ły kon­kur­su, dyrek­tor Zam­ku Kró­lew­skie­go prof. dr hab. Woj­ciech Fał­kow­ski i pod­se­kre­tarz sta­nu w MON Domi­nik Smyr­ga­ła. Hono­ro­wy patro­nat nad kon­kur­sem objął Pre­zy­dent Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej Andrzej Duda. W uro­czy­sto­ści uczest­ni­czył rek­tor-komen­dant WAT płk dr hab. inż. Tade­usz Szczu­rek, prof. WAT.

Nagro­dzo­ny pro­jekt reali­zo­wa­ło kon­sor­cjum utwo­rzo­ne przez Insty­tut Fizy­ki Tech­nicz­nej Wydzia­łu Nowych Tech­no­lo­gii i Che­mii WAT oraz fir­mę VIGO Sys­tem S.A., w ramach umo­wy z Naro­do­wym Cen­trum Badań i Roz­wo­ju.

Jak wyja­śnia prof. Rogal­ski: „Pro­jekt doty­czył detek­to­rów pod­czer­wie­ni z tel­lur­ku kad­mo­wo-rtę­cio­we­go, wyjąt­ko­wych pod wzglę­dem szyb­ko­ści odpo­wie­dzi, pra­cu­ją­cych w pod­wyż­szo­nych tem­pe­ra­tu­rach. HOT, to akro­nim jęz. ang. High Ope­ra­tion Tem­pe­ra­tu­re. Wyso­ka tem­pe­ra­tu­ra pra­cy ozna­cza dla tel­lur­ku kad­mo­wo-rtę­cio­we­go tem­pe­ra­tu­ry powy­żej 200 K, a takie tem­pe­ra­tu­ry moż­na uzy­skać chło­dziar­ka­mi ter­mo­elek­trycz­ny­mi, rów­nież w tem­pe­ra­tu­rze poko­jo­wej. Stan­dar­do­wo detek­to­ry HgCd­Te pra­cu­ją w niskich tem­pe­ra­tu­rach ‑197 stop­ni C. (…) Trze­ba spe­cjal­nie zapro­jek­to­wać wie­lo­war­stwo­wą struk­tu­rę detek­to­ra, bar­dzo zło­żo­ną pod wzglę­dem inży­nie­rii prze­rwy ener­ge­tycz­nej. Zro­bi­li­śmy to dzię­ki temu, że zna­my dosko­na­le ten mate­riał, pra­cu­je­my z nim ponad 30 lat”.

Współ­pra­ca zespo­łu prof. Rogal­skie­go z fir­mą VIGO Sys­tem S.A. się­ga lat 80-tych i 90-tych, kie­dy to reali­zo­wa­no pierw­sze pra­ce doty­czą­ce tech­no­lo­gii otrzy­my­wa­nia, nowe­go w elek­tro­ni­ce, mate­ria­łu HgCd­Te. Wte­dy też w Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej pra­co­wa­ło wie­lu z obec­nych pra­cow­ni­ków VIGO Sys­tem S.A. Jak twier­dzi prof. Rogal­ski: „Zespół ma bar­dzo dobre rela­cje z fir­mą VIGO i jest to zwią­zek bar­dzo ści­sły i real­ny, w tym sen­sie, że wyni­ki reali­zo­wa­nych pro­jek­tów są szyb­ko wdra­ża­ne, a nowe detek­to­ry wcho­dzą na rynek i są sprze­da­wa­ne.”

VIGO Sys­tem S.A. jest już zna­ną na całym świe­cie fir­mą pro­du­ku­ją­cą detek­to­ry pod­czer­wie­ni. Pol­skie detek­to­ry z VIGO zain­sta­lo­wa­no w NASA Mars Scien­ce Labo­ra­to­ry Mis­sion, jak rów­nież w sys­te­mach znaj­du­ją­cych się na wypo­sa­że­niu Woj­ska Pol­skie­go, głów­nie w ukła­dach ostrze­ga­nia o pro­mie­nio­wa­niu lase­ro­wym OBRA.

„Nasz stan tech­no­lo­gii jest porów­ny­wal­ny z pozio­mem wie­lu ośrod­ków na świe­cie, kon­cen­tru­ją­cych się głów­nie na pra­cy dla armii. To są kra­je Euro­py Zachod­niej, ale przede wszyst­kim Sta­ny Zjed­no­czo­ne. Jed­nak, potrzeb­ny jest następ­ny krok i wdro­że­nie tech­no­lo­gii matryc detek­to­rów. (…) Wiem, że to jest moż­li­we we współ­pra­cy z Pol­ską Gru­pą Zbro­je­nio­wą. To jest pro­ces, któ­ry w moż­li­wie krót­kim cza­sie pię­ciu lat mógł­by dać eko­no­micz­ne efek­ty” –wyja­śnia prof. Rogal­ski.

Lista lau­re­atów

Ewa Jan­kie­wicz
rzecz­nik pra­so­wy WAT
fot. Robert Suchy CO MON