Strona główna » Aktualności » Ekspert z WAT współautorem noweli ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej

Ekspert z WAT współautorem noweli ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej

Dr Grze­gorz Kostrze­wa-Zor­bas – eks­pert w dzie­dzi­nie bez­pie­czeń­stwa naro­do­we­go na Wydzia­le Bez­pie­czeń­stwa, Logi­sty­ki i Zarzą­dza­nia WAT uczest­ni­czył w uro­czy­sto­ści pod­pi­sa­nia przez Pre­zy­den­ta RP Andrze­ja Dudę nowe­li­za­cji  usta­wy o dzia­ła­czach opo­zy­cji anty­ko­mu­ni­stycz­nej oraz oso­bach repre­sjo­no­wa­nych z powo­dów poli­tycz­nych.

Nowe­li­za­cję usta­wy Pre­zy­dent Andrzej Duda pod­pi­sał 20 kwiet­nia 2021 roku. Dr Grze­gorz Kostrze­wa-Zor­bas jest auto­rem czę­ści pro­jek­tu usta­wy doty­czą­cej eme­ry­tur i rent. Nowe­la rekom­pen­su­je eko­no­micz­ne skut­ki repre­sji wobec osób o sta­tu­sie dzia­ła­cza opo­zy­cji anty­ko­mu­ni­stycz­nej lub osób repre­sjo­no­wa­nych z powo­dów poli­tycz­nych, w tym skut­ki nie­moż­li­wo­ści wpła­ca­nia skła­dek eme­ry­tal­nych za pra­cę dla orga­ni­za­cji opo­zy­cyj­nych w latach 1956–1990.

„Usta­wa powo­du­je uzna­nie za wpła­co­ne, w wyso­ko­ści jak od prze­cięt­ne­go wyna­gro­dze­nia w odpo­wied­nich latach, skład­ki eme­ry­tal­ne za oso­by osa­dzo­ne w wię­zie­niach lub w innych miej­scach odosob­nie­nia na tery­to­rium Pol­ski na mocy ska­za­nia, albo bez wyro­ku po dniu 31 grud­nia 1955 r. za dzia­łal­ność poli­tycz­ną, oso­by inter­no­wa­ne na pod­sta­wie dekre­tu z dnia 12 grud­nia 1981 r. o sta­nie wojen­nym, oso­by świad­czą­ce pra­cę po 1956 r. na rzecz orga­ni­za­cji poli­tycz­nych i związ­ków zawo­do­wych, nie­le­gal­nych w rozu­mie­niu prze­pi­sów obo­wią­zu­ją­cych do kwiet­nia 1989 r., oso­by nie­wy­ko­nu­ją­ce pra­cy przed dniem 31 lip­ca 1990 r. na sku­tek repre­sji poli­tycz­nych oraz oso­by pozba­wio­ne moż­li­wo­ści wyko­ny­wa­nia swo­je­go zawo­du przed dniem 31 lip­ca 1990 r. na sku­tek repre­sji poli­tycz­nych. Skład­ki eme­ry­tal­ne osób nale­żą­cych do tych grup, któ­re pra­co­wa­ły legal­nie w rozu­mie­niu ówcze­sne­go pra­wa, ale mia­ły zani­żo­ne wyna­gro­dze­nie, będą uzna­ne za wpła­co­ne w wyso­ko­ści jak od prze­cięt­ne­go wyna­gro­dze­nia. W rezul­ta­cie wzro­sną eme­ry­tu­ry i ren­ty wie­lu spo­śród tych osób, lub ich kapi­ta­ły począt­ko­we przed przej­ściem na eme­ry­tu­rę” – wyja­śnia dr Grze­gorz Kostrze­wa-Zor­bas. Jak doda­je, dotych­czas oso­by te były trak­to­wa­ne tak, jak gdy­by w uzna­nych okre­sach skład­ko­wych nie otrzy­my­wa­ły żad­ne­go wyna­gro­dze­nia. W efek­cie okre­sy skład­ko­we mia­ły cha­rak­ter pozor­ny – w żaden spo­sób nie wpły­wa­ły na  wyso­kość eme­ry­tur. Nowe­la usu­wa tę sprzecz­ność.

Jed­no­cze­śnie usta­wa roz­sze­rza róż­ne­go rodza­ju świad­cze­nia spo­łecz­ne i upraw­nie­nia – m.in. doty­czą­ce urlo­pów i ochro­ny zdro­wia – stwo­rzo­ne dla wszyst­kich byłych dzia­ła­czy opo­zy­cji anty­ko­mu­ni­stycz­nej oraz osób repre­sjo­no­wa­nych z powo­dów poli­tycz­nych w latach 1956–1990, kom­ba­tan­tów walk o nie­pod­le­głość i suwe­ren­ność Pol­ski oraz o poli­tycz­ne pra­wa czło­wie­ka i demo­kra­cję w Pol­sce m.in. pod­czas II woj­ny świa­to­wej oraz na nie­któ­re oso­by będą­ce ofia­ra­mi repre­sji wojen­nych i okre­su powo­jen­ne­go do 1956 r.

Dr Grze­gorz Kostrze­wa-Zor­bas jest eks­per­tem w dzie­dzi­nie bez­pie­czeń­stwa naro­do­we­go. Dok­to­rat uzy­skał w John Hop­kins Uni­ver­si­ty w USA, pra­cę napi­sał pod kie­run­kiem prof. Elio­ta Cohe­na i prof. Zbi­gnie­wa Brze­ziń­skie­go. Ukoń­czył też Geo­r­ge­town Uni­ver­si­ty w USA. Obec­nie pra­cow­nik Insty­tu­tu Bez­pie­czeń­stwa i Obron­no­ści Wydzia­łu Bez­pie­czeń­stwa, Logi­sty­ki i Zarzą­dza­nia Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej.
W okre­sie PRL był dzia­ła­czem opo­zy­cji demo­kra­tycz­nej. W sta­nie wojen­nym zaj­mo­wał się reda­go­wa­niem, dru­kiem i dys­try­bu­cją wydaw­nictw tzw. dru­gie­go obie­gu, m.in. „Służ­by Infor­ma­cyj­nej Stu­den­tów”, „Biu­le­ty­nu Opo­ru” i „Tygo­dni­ka Mazow­sze”. W latach 1985–1989 był redak­to­rem naczel­nym pod­ziem­ne­go cza­so­pi­sma „Nowa Koali­cja”, któ­re zało­żył. Pismo to poświę­co­ne było współ­pra­cy opo­zy­cji kra­jów Euro­py Środ­ko­wej i Wschod­niej. Dora­dzał pod­ziem­nej Soli­dar­no­ści w spra­wach zagra­nicz­nych. Za udział w straj­ku Soli­dar­no­ści w zakła­dach „Ursus” w sierp­niu 1988 r. został ska­za­ny na 14 dni aresz­tu. Decy­zją Sze­fa Urzę­du do Spraw Kom­ba­tan­tów i Osób Repre­sjo­no­wa­nych w 2016 r. uzy­skał potwier­dze­nie sta­tu­su dzia­ła­cza opo­zy­cji anty­ko­mu­ni­stycz­nej i oso­by repre­sjo­no­wa­nej z powo­dów poli­tycz­nych. Za dzia­łal­ność opo­zy­cyj­ną w PRL i pań­stwo­wą w III Rze­czy­po­spo­li­tej otrzy­mał w 2012 r. Krzyż Ofi­cer­ski Orde­ru Odro­dze­nia Pol­ski. 13 grud­nia 2019 r. został uho­no­ro­wa­ny Krzy­żem Wol­no­ści i Soli­dar­no­ści dla zasłu­żo­nych dzia­ła­czy opo­zy­cji anty­ko­mu­ni­stycz­nej z lat 1956–1989.

Ewa Jan­kie­wicz
rzecz­nik pra­so­wy WAT
fot. Marek Borowski/KPRP

Wię­cej infor­ma­cji na temat pod­pi­sa­nia nowe­li usta­wy na stro­nie pre​zy​dent​.pl