Strona główna » Aktualności » Eksperckie Centrum zadba o mobilność osób o szczególnych potrzebach

Eksperckie Centrum zadba o mobilność osób o szczególnych potrzebach

W Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej powsta­nie pierw­sze w kra­ju Cen­trum wie­dzy o dostęp­no­ści do trans­por­tu i mobil­no­ści osób o szcze­gól­nych potrze­bach. Eks­per­ci Cen­trum będą roz­wi­jać zagad­nie­nia pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go i kształ­cić kadry w tym kie­run­ku. Celem ich dzia­łań ma być wypra­co­wa­nie roz­wią­zań, któ­re uła­twią funk­cjo­no­wa­nie senio­rom, oso­bom cho­rym i nie­peł­no­spraw­nym, a tak­że wete­ra­nom z zespo­łem stre­su poura­zo­we­go oraz ofia­rom wypad­ków dro­go­wych.

Pro­jekt jest finan­so­wa­ny z Euro­pej­skie­go Fun­du­szu Spo­łecz­ne­go w ramach Pro­gra­mu Ope­ra­cyj­ne­go Wie­dza Edu­ka­cja Roz­wój 2014–2020. Dofi­nan­so­wa­nie pro­jek­tu wyno­si ponad 5,3 mln zło­tych. Cen­trum roz­pocz­nie swo­ją dzia­łal­ność już 1 paź­dzier­ni­ka 2021 r. i będzie funk­cjo­no­wać przez cały okres trwa­nia pro­jek­tu, tj. przez 24 mie­sią­ce oraz co naj­mniej przez trzy lata po jego zakoń­cze­niu, czy­li do 30 wrze­śnia 2026 r.

Dostosowanie środków transportu przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu

Jed­nym z głów­nych celów Cen­trum jest pod­ję­cie dzia­łań, któ­re spra­wią, że wzro­śnie mobil­ność osób o szcze­gól­nych potrze­bach, a jed­no­cze­śnie bez­pie­czeń­stwo ruchu dro­go­we­go nie pogor­szy się. Jak wyja­śnia dr hab. inż. Jerzy Jac­kow­ski, kie­row­nik pro­jek­tu, dyna­micz­ny roz­wój moto­ry­za­cji spra­wił, że pojaz­dy róż­nych form i kon­struk­cji sta­no­wią nie­za­stą­pio­ny śro­dek prze­miesz­cza­nia osób i trans­por­tu ładun­ków. Ogra­ni­cze­nie swo­bod­ne­go dostę­pu do środ­ków trans­por­tu jest więc rów­no­znacz­ne z wyklu­cze­niem z życia spo­łecz­no-gospo­dar­cze­go i może ozna­czać spo­łecz­ną izo­la­cję. Oso­by o szcze­gól­nych potrze­bach nie mogą korzy­stać ze środ­ków trans­por­tu czę­sto z powo­du ich nie­do­sto­so­wa­nia do potrzeb, moż­li­wo­ści, wyma­gań i ogra­ni­czeń tych osób. Aby temu zapo­biec, nie­zbęd­ne sta­ją się dzia­ła­nia wyprze­dza­ją­ce, któ­re spra­wią, że wzro­śnie mobil­ność osób o szcze­gól­nych potrze­bach. Do takich dzia­łań Cen­trum będzie nale­żeć upo­wszech­nia­nie zasad pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go, czy­li pro­jek­to­wa­nia pro­duk­tów w taki spo­sób, by mogły być uży­te przez wszyst­kich w moż­li­wie sze­ro­kim zakre­sie, bez potrze­by dodat­ko­wej adap­ta­cji. Nie­zbęd­ne będzie zatem pod­no­sze­nie kom­pe­ten­cji kadry dydak­tycz­nej uczel­ni oraz reali­za­cja dzia­łal­no­ści szko­le­nio­wej skie­ro­wa­nej do oto­cze­nia spo­łecz­no-gospo­dar­cze­go w zakre­sie takie­go rodza­ju pro­jek­to­wa­nia.

Eksperci różnych dziedzin na rzecz osób o szczególnych potrzebach

Kształ­ce­niem kadr w zakre­sie pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go pro­wa­dzą­ce­go do zwięk­sze­nia mobil­no­ści oraz bez­pie­czeń­stwa w ruchu dro­go­wym osób o szcze­gól­nych potrze­bach zaj­mą się spe­cja­li­ści inter­dy­scy­pli­nar­nych zespo­łów eks­perc­kich. W ich skład wej­dą eks­per­ci Insty­tu­tu Pojaz­dów i Trans­por­tu Wydzia­łu Inży­nie­rii Mecha­nicz­nej WAT – jed­nost­ki wio­dą­cej w pro­jek­cie, a tak­że przed­sta­wi­cie­le Insty­tu­tu Psy­cho­lo­gii Uni­wer­sy­te­tu Kar­dy­na­ła Ste­fa­na Wyszyń­skie­go oraz Insty­tu­tu Trans­por­tu Samo­cho­do­we­go (part­ne­rzy pro­jek­tu).

„Nawią­za­nie part­ner­stwa z UKSW i z ITS wyni­ka­ło przede wszyst­kim z wybit­nych kom­pe­ten­cji i doświad­cze­nia part­ne­rów oraz z potrze­by budo­wa­nia inter­dy­scy­pli­nar­no­ści, tak waż­nej przy pro­jek­to­wa­niu uni­wer­sal­nym” – pod­kre­śla dr hab. inż. Jerzy Jac­kow­ski. Pro­jekt prze­wi­du­je też współ­pra­cę z eks­per­ta­mi z innych uczel­ni pol­skich, jak rów­nież zagra­nicz­nych oraz z insty­tu­cja­mi z obsza­ru spo­łecz­no-gospo­dar­cze­go, aktyw­ny­mi w zakre­sie trans­por­tu i mobil­no­ści osób o szcze­gól­nych potrze­bach. „Współ­pra­ca ta ma na celu wypra­co­wa­nie inno­wa­cyj­nych pro­duk­tów i stan­dar­dów dla usług zwią­za­nych z trans­por­tem indy­wi­du­al­nym i mobil­no­ścią np. przy pomo­cy wóz­ków inwa­lidz­kich, rowe­rów, moto­ro­we­rów i samo­cho­dów oso­bo­wych, w opar­ciu o zasa­dy pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go” – doda­je dr hab. inż. Jac­kow­ski.

Od projektowania, poprzez kampanię społeczną do badań i analiz

Pra­ce Cen­trum w przy­szło­ści przy­czy­nią się do pro­jek­to­wa­nia i pod­ję­cia pro­duk­cji urzą­dzeń oraz ele­men­tów, dzię­ki któ­rym pojaz­dy, zarów­no już użyt­ko­wa­ne, jak i pro­jek­to­wa­ne, będą dosto­so­wa­ne do potrzeb i wyma­gań osób o szcze­gól­nych potrze­bach. „Aby to mogło być reali­zo­wa­ne nale­ży przy­go­to­wać aka­de­mic­ką kadrę nauko­wo-dydak­tycz­ną, któ­ra sama w peł­ni świa­do­ma, będzie mogła prze­ka­zać stu­den­tom – przy­szłym i obec­nym inży­nie­rom i pro­jek­tan­tom – wraż­li­wość na pro­ble­my osób o szcze­gól­nych potrze­bach wraz z  pryn­cy­pia­mi pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go” – mówi dr hab. inż. Jerzy Jac­kow­ski. Kolej­nym eta­pem ma być pro­wa­dze­nie kam­pa­nii spo­łecz­nej. Jej celem będzie uświa­da­mia­nie spo­łe­czeń­stwu ska­li pro­ble­mu osób, któ­re z racji pew­nych ogra­ni­czeń mają pro­ble­my z prze­miesz­cza­niem się powszech­nie dostęp­ny­mi środ­ka­mi trans­por­tu indy­wi­du­al­ne­go. Eks­per­ci liczą na to, że infor­mo­wa­nie spo­łe­czeń­stwa, w tym decy­den­tów róż­nych szcze­bli, powin­no przy­nieść wymier­ne efek­ty w posta­ci kon­kret­nych decy­zji doty­czą­cych pro­wa­dze­nia szko­leń czy zaku­pu potrzeb­ne­go sprzę­tu, a sze­rzej – kre­owa­nia poli­ty­ki i dłu­go­fa­lo­wych pro­gra­mów spo­łecz­nych popra­wia­ją­cych mobil­ność osób o szcze­gól­nych potrze­bach.

Zwień­cze­niem dzia­łań Cen­trum będzie pro­wa­dze­nie sko­or­dy­no­wa­nych, sys­te­ma­tycz­nych badań i ana­liz spraw­dza­ją­cych potrze­by i sku­tecz­ność wpro­wa­dza­nych ulep­szeń tech­nicz­nych i tech­no­lo­gicz­nych, jako­ści stan­dar­dów usług oraz ich wery­fi­ka­cja pod kątem przy­dat­no­ści i sku­tecz­no­ści w niwe­lo­wa­niu nie­ko­rzyst­nych zda­rzeń dro­go­wych z udzia­łem osób o szcze­gól­nych potrze­bach. Wyni­ki tych eks­per­tyz, bez wzglę­du na ich cha­rak­ter, mają być powszech­nie dostęp­ne, na bie­żą­co wery­fi­ko­wa­ne i aktu­ali­zo­wa­ne. Eks­per­ci liczą na to, że dzia­łal­ność Cen­trum będzie kon­ty­nu­owa­na rów­nież po speł­nie­niu wymo­gów pro­jek­tu.

W ramach Pro­gra­mu Ope­ra­cyj­ne­go Inte­li­gent­ny Roz­wój w pol­skich uczel­niach powsta­ją aktu­al­nie czte­ry cen­tra wie­dzy o dostęp­no­ści. Są to pro­jek­ty w obsza­rach:

  • trans­port i mobil­ność (Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na);
  • archi­tek­tu­ra, urba­ni­sty­ka i budow­nic­two (Poli­tech­ni­ka Kra­kow­ska);
  • cyfry­za­cja i komu­ni­ka­cja (Uni­wer­sy­tet Szcze­ciń­ski);
  • design i przed­mio­ty codzien­ne­go użyt­ku (Poli­tech­ni­ka Opol­ska).

Wymie­nio­ne uczel­nie zosta­ły wyło­nio­ne w kon­kur­sie ogło­szo­nym w 2020 r. Wszyst­kie pro­jek­ty mają cha­rak­ter pilo­ta­żo­wy i są finan­so­wa­ne z Fun­du­szy Euro­pej­skich, z Pro­gra­mu Ope­ra­cyj­ne­go Wie­dza Edu­ka­cja Roz­wój.

Ewa Jan­kie­wicz
rzecz­nik pra­so­wy WAT
fot. Jani­na Ułaś