» » 154 rocznica stracenia Romualda Traugutta i członków Rządu Narodowego

154 rocznica stracenia Romualda Traugutta i członków Rządu Narodowego

wpis w: Aktualności | 0

W nie­dzie­lę 5 sierp­nia na sto­kach Cyta­de­li odby­ły się uro­czy­sto­ści upa­mięt­nia­ją­ce 154 rocz­ni­cę stra­ce­nia ostat­nie­go dyk­ta­to­ra powsta­nia stycz­nio­we­go Romu­al­da Trau­gut­ta i człon­ków Rzą­du Naro­do­we­go ‒ naczel­ne­go orga­nu wła­dzy dzia­ła­ją­ce­go na zie­miach pol­skich pod­czas powsta­nia. Uro­czy­sto­ści roz­po­czę­ło wysta­wie­nie poste­run­ku hono­ro­we­go Woj­ska Pol­skie­go pod Krzy­żem Trau­gut­ta, w miej­scu egze­ku­cji. Następ­nie odby­ła się polo­wa Msza Świę­ta. Ape­lem Pamię­ci i zło­że­niem wią­za­nek kwia­tów uczczo­no tych, któ­rzy sta­nę­li do wal­ki o wol­ną Pol­skę. W uro­czy­sto­ściach uczest­ni­czył rek­tor-komen­dant WAT płk dr hab. inż. Tade­usz Szczu­rek wraz z przed­sta­wi­cie­la­mi kadry. Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na wysta­wi­ła poczet sztan­da­ro­wy.

Trzy dni wcze­śniej 2 sierp­nia, JM Rek­tor-Komen­dant WAT, przed­sta­wi­cie­le kadry oraz pod­cho­rą­żo­wie wzię­li udział w cere­mo­nii zło­że­nia kwia­tów pod popier­sia­mi człon­ków Rzą­du Naro­do­we­go two­rzą­cy­mi ple­ne­ro­wą gale­rię rzeź­by na dzie­dziń­cu Muzeum X Pawi­lo­nu Cyta­de­li War­szaw­skiej. Pod­czas uro­czy­sto­ści poseł na Sejm RP Andrzej Melak odczy­tał list od Pre­ze­sa Rady Mini­strów Mate­usza Mora­wiec­kie­go. Po ofi­cjal­nej czę­ści obcho­dów moż­na było posłu­chać pie­śni z okre­su powsta­nia stycz­nio­we­go w wyko­na­niu Pol­skie­go Chó­ru „Zgo­da” z Bia­ło­ru­si. Uczest­ni­cy wzię­li rów­nież udział w wer­ni­sa­żu wysta­wy Por­tre­ty Smo­leń­skie Mał­go­rza­ty Wroch­ny w Gale­rii Bra­ma Bie­lań­ska Muzeum X Pawi­lo­nu Cyta­de­li War­szaw­skiej. Autor­ka uwiecz­ni­ła na płót­nie wszyst­kie ofia­ry kata­stro­fy rzą­do­we­go samo­lo­tu z 10 kwiet­nia 2010 r. Zgro­ma­dzo­ne w jed­nym miej­scu por­tre­ty 96 ofiar uka­zu­ją ogrom stra­ty, jakiej dozna­ło pań­stwo pol­skie w wyni­ku tego tra­gicz­ne­go wyda­rze­nia. Wysta­wa przy­go­to­wa­na przez Muzeum Katyń­skie i Muzeum Woj­ska Pol­skie­go  eks­po­no­wa­na jest w wie­lu mia­stach Pol­ski. Jej pre­mie­ra mia­ła miej­sce w gma­chu Sej­mu RP. Na tere­nie war­szaw­skiej Cyta­de­li moż­na ją oglą­dać do 9 wrze­śnia 2018 r. Hono­ro­wy patro­nat nad wysta­wą obję­li Pre­zes Rady Mini­strów Mate­usz Mora­wiec­ki oraz Mar­sza­łek Woje­wódz­twa Mazo­wiec­kie­go Adam Stru­zik.

Powsta­nie stycz­nio­we roz­po­czę­ło się 22 stycz­nia 1863 r. Powstań­cy zaata­ko­wa­li rosyj­skie gar­ni­zo­ny w Kró­le­stwie Pol­skim. W cią­gu trwa­ją­cych ponad 1,5 roku dzia­łań zbroj­nych doszło do ponad tysią­ca mniej­szych lub więk­szych poty­czek, a w wal­kach wzię­ło w sumie udział co naj­mniej 150 tys. powstań­ców. Pomi­mo klę­ski mili­tar­nej, umoc­ni­ło ono pol­ską świa­do­mość naro­do­wą, mia­ło też wpływ na dąże­nia nie­pod­le­gło­ścio­we następ­nych poko­leń. Istot­ną rolę w powsta­niu ode­grał Romu­ald Trau­gutt. Dowo­dził on jed­nym z oddzia­łów, a wszyst­kie swo­je dzia­ła­nia poświę­cił rato­wa­niu tego zry­wu, do koń­ca wal­czył o nie­pod­le­głość. Został aresz­to­wa­ny przez Rosjan nocą z 10 na 11 kwiet­nia 1864 roku. Tra­fił na Pawiak, a następ­nie został osa­dzo­ny w X Pawi­lo­nie Cyta­de­li War­szaw­skiej. Mimo prze­słu­chań niko­go nie wydał. 19 lip­ca Audy­to­riat Polo­wy pod­jął decy­zję o zde­gra­do­wa­niu go i ska­za­niu na karę śmier­ci. Wyrok wyko­na­no 5 sierp­nia 1864 r. przez powie­sze­nie na sto­kach Cyta­de­li War­szaw­skiej. Wraz z nim stra­co­no Rafa­ła Kra­jew­skie­go, Józe­fa Toczy­skie­go, Roma­na Żuliń­skie­go i Jana Jezio­rań­skie­go.

Moni­ka Przy­był
fot. Archi­wum WAT; Marek Malaw­ski