» » 100 wynalazków na 100-lecie odzyskania niepodległości

100 wynalazków na 100-lecie odzyskania niepodległości

wpis w: Aktualności | 0

Z oka­zji obcho­dów jubi­le­uszu 100-lecia odzy­ska­nia przez Pol­skę nie­pod­le­gło­ści, Biblio­te­ka Głów­na WAT przy­go­to­wa­ła wysta­wę pt. „100 wyna­laz­ków na 100-lecie odzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści”. Eks­po­zy­cja zawie­ra plan­sze z wybra­ny­mi odkry­cia­mi i wyna­laz­ka­mi naszych roda­ków, bez któ­rych świat nauki i tech­ni­ki wyglą­dał­by zupeł­nie ina­czej. Zapre­zen­to­wa­no m.in.: wyna­laz­cę spi­na­cza biu­ro­we­go, wycie­ra­czek samo­cho­do­wych, kami­zel­ki kulo­od­por­nej, detek­to­ra min, sema­fo­ra, lam­py naf­to­wej i wie­le innych. Zna­czą­cym ele­men­tem wysta­wy jest prze­gląd dwu­na­stu wyna­laz­ków autor­stwa naukow­ców z Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej.

Historia Polski od czasów utraty niepodległości do jej odzyskania

W holu budyn­ku Biblio­te­ki pre­zen­to­wa­na jest rów­nież wysta­wa pt.: „Naród, któ­ry tra­ci pamięć prze­sta­je być naro­dem”. Eks­po­zy­cja przed­sta­wia histo­rię Pol­ski od momen­tu utra­ty nie­pod­le­gło­ści do cza­su jej odzy­ska­nia i ukon­sty­tu­owa­nia. Przy­bli­żo­no mię­dzy inny­mi wybra­ne syl­wet­ki kre­ato­rów nie­pod­le­gło­ści: Igna­ce­go Pade­rew­skie­go, Józe­fa Pił­sud­skie­go, Win­cen­te­go Wito­sa, Gabrie­la Naru­to­wi­cza, Roma­na Dmow­skie­go i wie­lu innych „ojców nie­pod­le­gło­ści”. W gablo­tach umiesz­czo­no róż­no­rod­ne wydaw­nic­twa doty­czą­ce tego okre­su histo­rycz­ne­go oraz wyjąt­ko­we eks­po­na­ty ze zbio­rów Biblio­te­ki, a tak­że z pry­wat­nych kolek­cji pra­cow­ni­ków.

Oby­dwie wysta­wy moż­na oglą­dać w Biblio­te­ce Głów­nej WAT do 31.12.2018 r.

Wynalazki Wojskowej Akademii Technicznej prezentowane na wystawie „100 wynalazków na 100-lecie odzyskania niepodległości”
  • inno­wa­cyj­ne bio­me­dycz­ne śpiosz­ki dla nie­mow­ląt ELEPHANT, stwo­rzo­ne przez stu­den­tów z Koła Zain­te­re­so­wań Cyber­ne­tycz­nych WAT. Pod­sta­wo­wą funk­cją śpiosz­ków jest zaalar­mo­wa­nie, gdy dziec­ko prze­sta­nie oddy­chać lub będzie mia­ło nie­pra­wi­dło­we napię­cie mię­śnio­we. Śpiosz­ki potra­fią tak­że zmie­rzyć tem­pe­ra­tu­rę cia­ła i pomo­gą w reha­bi­li­ta­cji nie­mow­la­ków. W przy­pad­ku wykry­cia nie­po­żą­da­nych sytu­acji zdro­wot­nych sys­tem natych­miast infor­mu­je rodzica/opiekuna o wystą­pie­niu nie­pra­wi­dło­wo­ści lub poten­cjal­ne­go zagro­że­nia. Ele­phant to pro­jekt textro­nicz­ne­go ubran­ka nie­mow­lę­ce­go dla dzie­ci w wie­ku od 0 do 12 mie­się­cy, to jedy­ne na świe­cie, inte­li­gent­ne śpiosz­ki z taki­mi funk­cja­mi.
  • opra­co­wa­na przez gru­pę stu­den­tów z WAT tech­no­lo­gia, dzię­ki któ­rej bada­nie pozio­mu cukru we krwi sta­ło się nie­in­wa­zyj­ne. Urzą­dze­nie iSU­LIN ma postać sen­so­ra, któ­ry moż­na nosić na pasku zegar­ka, więc odczyt wyni­ków pomia­ru cukru jest bar­dzo pro­sty, jak spraw­dze­nie godzi­ny. Wystar­czy przy­ło­żyć palec do sen­so­ra na zegar­ku-gleu­ko­me­trze, a następ­nie odczy­tać wynik np. na smart­fo­nie. Takie roz­wią­za­nie nie wyma­ga żad­ne­go wkłu­cia, jest cał­ko­wi­cie bez­bo­le­sne i dys­kret­ne. iSU­LIN to tele­in­for­ma­tycz­ny sys­tem moni­to­ro­wa­nia zagro­żeń zdro­wia dia­be­ty­ków wspo­ma­ga­ją­cy cią­głą ana­li­zę pozio­mu cukru we krwi oraz pozo­sta­łych para­me­trów medycz­nych pacjen­ta. Sys­tem, wyko­rzy­stu­jąc autor­ski sen­sor nad­garst­ko­wy w try­bie cią­głym ana­li­zu­je bez­in­wa­zyj­nie para­me­try pacjen­ta: puls, ciśnie­nie krwi, jej natle­nie­nie oraz poziom cukru. Na pod­sta­wie tych para­me­trów sys­tem bada pacjen­ta oraz wnio­sku­je na temat jego sta­nu zdro­wia.
  • kara­bi­nek modu­ło­wy MSBS-556, sta­no­wią­cy dosko­na­ły przy­kład pro­jek­tu, któ­ry w krót­kim cza­sie wdro­żo­no do pro­duk­cji. WAT zre­ali­zo­wał go wraz z naj­no­wo­cze­śniej­szą euro­pej­ską fabry­ką bro­ni w Rado­miu. Kara­bi­nek MSBS-556 zapro­jek­to­wa­no i wyko­na­no w uni­ka­to­wej w ska­li świa­ta tech­no­lo­gii modu­ło­wej. Pozwa­la ona dowol­nie kon­fi­gu­ro­wać róż­ne wer­sje bro­ni. Od 2010 r. kara­bi­nek ma nazwę han­dlo­wą „GROT”. Nazwa zosta­ła nada­na na cześć dowód­cy Armii Kra­jo­wej gen. Ste­fa­na Gro­ta-Rowec­kie­go. Dowo­dem suk­ce­su tej tech­no­lo­gii jest m.in. zain­te­re­so­wa­nie kara­bin­kiem MSBS-556 armii innych kra­jów.
  • w peł­ni auto­no­micz­na, pierw­sza w Pol­sce mobil­na ser­we­row­nia posia­da­ją­ca wła­sny sys­tem bez­pie­czeń­stwa, zasi­la­nia oraz sys­tem prze­ciw­po­ża­ro­wy. Jeden z auto­rów pro­jek­tu z dzia­łu infor­ma­ty­ki WAT wyja­śnia, że uni­ka­to­wość pro­jek­tu pole­ga wła­śnie na mobil­no­ści. Zespół poświę­cił dwa lata, by stwo­rzyć taką ser­we­row­nię, o jakiej marzył cały WAT. Takie roz­wią­za­nie mają na kon­ty­nen­cie tyl­ko naj­lep­si, np. fir­my Google i Face­bo­ok. Ser­we­row­nia umiesz­czo­na jest w kon­te­ne­rze, goto­wym w każ­dej chwi­li do prze­nie­sie­nia w dowol­ne miej­sce. To roz­wią­za­nie uni­ka­to­we na ska­lę euro­pej­ską.
  • Lidar (Light Detec­tion and Ran­ging) – urzą­dze­nie wykry­wa­ją­ce bak­te­rie, wiru­sy i tok­sycz­ne sub­stan­cje zosta­ło zapro­jek­to­wa­ne i wyko­na­ne w Insty­tu­cie Opto­elek­tro­ni­ki, któ­ry znaj­du­je się w ści­słej świa­to­wej czo­łów­ce pod­mio­tów, zaj­mu­ją­cych się tą tech­no­lo­gią. Choć podob­ne urzą­dze­nia kon­stru­owa­ne są tak­że w innych ośrod­kach badaw­czych, żad­ne z dotych­czas zbu­do­wa­nych nie jest tak pre­cy­zyj­ne i nie ma tak duże­go zasię­gu, jak to skon­stru­owa­ne w WAT. Sys­tem może być wyko­rzy­sty­wa­ny przez woj­sko oraz dowol­ną służ­bę cywil­ną, np. straż pożar­ną.
  • ska­ner 3d dla poli­cji – opra­co­wa­ny przez naukow­ców z Zakła­du Geo­ma­ty­ki Sto­so­wa­nej Wydzia­łu Inży­nie­rii Lądo­wej i Geo­de­zji Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej na potrze­by Poli­cji. Jest to jedy­ny w Pol­sce przy­rząd, któ­ry wyko­rzy­stu­je świa­tło struk­tu­ral­ne, dzia­ła w bli­skiej pod­czer­wie­ni, dzię­ki cze­mu może być sto­so­wa­ny w zupeł­nych ciem­no­ściach i potra­fi w cią­gu jed­nej sekun­dy zare­je­stro­wać pół milio­na róż­nych punk­tów. Ska­ner świet­nie nada­je się do ana­li­zy obiek­tów zna­le­zio­nych, m.in. na miej­scu zbrod­ni. Jego atu­ta­mi są peł­na mobil­ność i nie­wiel­kie roz­mia­ry.
  • wyko­rzy­sty­wa­ne przez armię i prze­mysł cywil­ny zdal­nie ste­ro­wa­ne robo­ty, skon­stru­owa­ne przez naukow­ców z Insty­tu­tu Budo­wy Maszyn WAT. „Flo­rian”, to olbrzy­mi robot lądo­wy, któ­ry dosko­na­le spraw­dzi się pod­czas akcji ratow­ni­czych pro­wa­dzo­nych na przy­kład przez Straż Pożar­ną. Robot potra­fi sku­tecz­nie likwi­do­wać prze­szko­dy i prze­no­sić cięż­kie ele­men­ty, może tak­że wyko­ny­wać te zada­nia bez udzia­łu czło­wie­ka. To spra­wia, że jest dosko­na­łym narzę­dziem do wyko­rzy­sta­nia
    w warun­kach eks­tre­mal­nych, np. na ska­żo­nym tere­nie. Nato­miast robot „Dro­ma­der” jest przy­sto­so­wa­ny do pomo­cy dzia­łań ope­ra­cyj­nych armii. Robot może na spo­re odle­gło­ści prze­no­sić cięż­ki sprzęt pie­cho­ty, co znacz­nie uła­twia i przy­spie­sza prze­miesz­cza­nie się oddzia­łów. „Dro­ma­der” odcią­ża­jąc żoł­nie­rzy spra­wia, że marsz jest dla żoł­nie­rzy dużo mniej wyczer­pu­ją­cy.
  • tech­no­lo­gia wykry­wa­nia próch­ni­cy za pomo­cą lase­ra, opra­co­wa­na w Cen­trum Inży­nie­rii Bio­me­dycz­nej Insty­tu­tu Opto­elek­tro­ni­ki WAT. Jest to jedy­na w Euro­pie tech­no­lo­gia wykry­wa­nia próch­ni­cy za pomo­cą lase­ra. Dzię­ki spe­cjal­ne­mu oświe­tle­niu, apa­ra­to­wi foto­gra­ficz­ne­mu i opro­gra­mo­wa­niu moż­na wykryć cho­ro­bę we wcze­snym jej sta­dium.
  • urzą­dze­nie do symu­lo­wa­nia sys­te­mów nawi­ga­cji sate­li­tar­nej. Jest to naj­no­wo­cze­śniej­szy sprzęt tego typu w Pol­sce, któ­ry znaj­du­je się wła­śnie w WAT. Naukow­cy z Zakła­du Geo­ma­ty­ki Sto­so­wa­nej dba­ją o pre­cy­zję ukła­du współ­rzęd­nych w Euro­pie. Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na nad­zo­ru­je i koor­dy­nu­je dzia­łal­ność 18 cen­trów ana­liz z całe­go kon­ty­nen­tu.
  • pol­ski luk­su­so­wy odrzu­to­wiec cywil­ny bada­ny w labo­ra­to­rium Insty­tu­tu Tech­ni­ki Lot­ni­czej Insty­tut jest jed­nym z nie­wie­lu pod­mio­tów zaan­ga­żo­wa­nych w opra­co­wa­nie odrzu­tow­ca FLARIS LAR 1. Zakład Budo­wy i Eks­plo­ata­cji Stat­ków Powietrz­nych reali­zu­je bada­nia wytrzy­ma­ło­ścio­we na świa­to­wym pozio­mie. Pro­du­cen­tem samo­lo­tu odrzu­to­we­go FLARIS LAR 1 jest fir­ma Metal-Master. Przed­się­bior­stwo zosta­ło zało­żo­ne w 2000 r. Reali­zu­je mię­dzy inny­mi inno­wa­cyj­ne linie mon­ta­żo­we, na któ­rych wyko­ny­wa­ne są pod­ze­spo­ły elek­trycz­ne samo­cho­dów oso­bo­wych.
  • cie­kłe krysz­ta­ły to bez­kon­ku­ren­cyj­ny mate­riał do budo­wy wyświe­tla­czy (LDC) w urzą­dze­niach zasi­la­nych ze źró­deł o małej mocy, np.: w zegar­kach, kal­ku­la­to­rach, tele­fo­nach komór­ko­wych oraz do wytwa­rza­nia prze­strzen­nych modu­la­to­rów świa­tła, ekra­nów w moni­to­rach kom­pu­te­rów prze­no­śnych i sta­cjo­nar­nych, ekra­nów tele­wi­zo­rów, któ­ry powstał w jed­nym z naj­lep­szych na świe­cie Labo­ra­to­rium Cie­kłych Krysz­ta­łów Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną cie­kłych krysz­ta­łów jest ani­zo­tro­pia wła­ści­wo­ści fizycz­nych (m. in. sprę­ży­stych, lep­ko­ści, prze­ni­kal­no­ści magne­tycz­nej i elek­trycz­nej, prze­wod­nic­twa elek­trycz­ne­go). Cie­kłe krysz­ta­ły wyka­zu­ją dwój­łom­ność, a odmia­ny chi­ral­ne cie­kłych krysz­ta­łów odzna­cza­ją się aktyw­no­ścią optycz­ną – zwy­kłą, odpo­wia­da­ją­cą poje­dyn­czym czą­stecz­kom i ano­mal­nie dużą, pocho­dzą­cą od całej struk­tu­ry (zni­ka­ją­cą po prze­mia­nie cie­kłe­go krysz­ta­łu w fazę izo­tro­po­wą). Labo­ra­to­rium opra­co­wa­ło roz­wią­za­nia m. in. dla Sam­sun­ga, LG i Niko­na. Naukow­cy z Insty­tu­tu Che­mii mają na kon­cie kil­ka­dzie­siąt paten­tów, w więk­szo­ści obej­mu­ją­cych nie tyl­ko Pol­skę, ale przede wszyst­kim tery­to­rium Sta­nów Zjed­no­czo­nych i Unii Euro­pej­skiej.
  • sys­tem wykry­wa­nia i śle­dze­nia obiek­tów kosmicz­nych – budo­wa­ny wraz z part­ne­ra­mi przez Woj­sko­wą Aka­de­mię Tech­nicz­ną. WAT jest lide­rem mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­sor­cjum, któ­re­go zada­niem jest opra­co­wa­nie sate­li­tar­ne­go sys­te­mu obser­wa­cji Zie­mi. Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na, we współ­pra­cy z jed­nym z naj­więk­szych kon­cer­nów w tym sek­to­rze, przy­go­to­wu­je dla Euro­pej­skiej Agen­cji Kosmicz­nej stu­dium wyko­nal­no­ści mul­ti­mi­syj­nej plat­for­my sate­li­tar­nej. To uni­wer­sal­ne urzą­dze­nie będzie wyko­rzy­sty­wa­ne do woj­sko­wych, cywil­nych i nauko­wych zasto­so­wań.

Mario­la Nawroc­ka
Iwo­na Piwoń­ska
fot. Domi­ni­ka Gór­ska