» » 154 rocznica stracenia Romualda Traugutta i członków Rządu Narodowego

154 rocznica stracenia Romualda Traugutta i członków Rządu Narodowego

wpis w: Aktualności | 0

W niedzielę 5 sierpnia na stokach Cytadeli odbyły się uroczystości upamiętniające 154 rocznicę stracenia ostatniego dyktatora powstania styczniowego Romualda Traugutta i członków Rządu Narodowego ‒ naczelnego organu władzy działającego na ziemiach polskich podczas powstania. Uroczystości rozpoczęło wystawienie posterunku honorowego Wojska Polskiego pod Krzyżem Traugutta, w miejscu egzekucji. Następnie odbyła się polowa Msza Święta. Apelem Pamięci i złożeniem wiązanek kwiatów uczczono tych, którzy stanęli do walki o wolną Polskę. W uroczystościach uczestniczył rektor-komendant WAT płk dr hab. inż. Tadeusz Szczurek wraz z przedstawicielami kadry. Wojskowa Akademia Techniczna wystawiła poczet sztandarowy.

Trzy dni wcześniej 2 sierpnia, JM Rektor-Komendant WAT, przedstawiciele kadry oraz podchorążowie wzięli udział w ceremonii złożenia kwiatów pod popiersiami członków Rządu Narodowego tworzącymi plenerową galerię rzeźby na dziedzińcu Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Podczas uroczystości poseł na Sejm RP Andrzej Melak odczytał list od Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego. Po oficjalnej części obchodów można było posłuchać pieśni z okresu powstania styczniowego w wykonaniu Polskiego Chóru „Zgoda” z Białorusi. Uczestnicy wzięli również udział w wernisażu wystawy Portrety Smoleńskie Małgorzaty Wrochny w Galerii Brama Bielańska Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Autorka uwieczniła na płótnie wszystkie ofiary katastrofy rządowego samolotu z 10 kwietnia 2010 r. Zgromadzone w jednym miejscu portrety 96 ofiar ukazują ogrom straty, jakiej doznało państwo polskie w wyniku tego tragicznego wydarzenia. Wystawa przygotowana przez Muzeum Katyńskie i Muzeum Wojska Polskiego  eksponowana jest w wielu miastach Polski. Jej premiera miała miejsce w gmachu Sejmu RP. Na terenie warszawskiej Cytadeli można ją oglądać do 9 września 2018 r. Honorowy patronat nad wystawą objęli Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki oraz Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik.

Powstanie styczniowe rozpoczęło się 22 stycznia 1863 r. Powstańcy zaatakowali rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. W ciągu trwających ponad 1,5 roku działań zbrojnych doszło do ponad tysiąca mniejszych lub większych potyczek, a w walkach wzięło w sumie udział co najmniej 150 tys. powstańców. Pomimo klęski militarnej, umocniło ono polską świadomość narodową, miało też wpływ na dążenia niepodległościowe następnych pokoleń. Istotną rolę w powstaniu odegrał Romuald Traugutt. Dowodził on jednym z oddziałów, a wszystkie swoje działania poświęcił ratowaniu tego zrywu, do końca walczył o niepodległość. Został aresztowany przez Rosjan nocą z 10 na 11 kwietnia 1864 roku. Trafił na Pawiak, a następnie został osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Mimo przesłuchań nikogo nie wydał. 19 lipca Audytoriat Polowy podjął decyzję o zdegradowaniu go i skazaniu na karę śmierci. Wyrok wykonano 5 sierpnia 1864 r. przez powieszenie na stokach Cytadeli Warszawskiej. Wraz z nim stracono Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego.

Monika Przybył
fot. Archiwum WAT; Marek Malawski