» » Inteligentne granice

Inteligentne granice

wpis w: Aktualności | 0

Europejska idea inteligentnych granic (Smart Borders) to nowe wyzwanie dla inżynierów i naukowców. Usprawnienie zarządzania granicami podniesie poziom bezpieczeństwa wewnętrznego państw strefy Schengen, pozwalając monitorować migrację ludności. Koncepcja Smart Borders obejmuje opracowanie systemów automatycznej odprawy granicznej i ogólnoeuropejskiej sieci informatycznej, pozwalającej na weryfikację danych osobowych podróżnego, niezależnie od miejsca przekraczania granic Unii Europejskiej.

Zrealizowany w Instytucie Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej projekt pt. „Opracowanie środowiska do wdrożenia koncepcji Smart Borders” w pełni odpowiada europejskim wymaganiom. Działanie systemu zostało zaprezentowane 19 października w IOE WAT przedstawicielom Straży Granicznej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, które sfinansowało projekt.

Prace nad projektem trwały 34 miesiące. Konsorcjum w składzie: Instytut Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej – lider, JAS Technologie Sp. z o.o. i Gemalto Sp. z o.o. opracowało system usprawniający kontrolę graniczną. Dane biometryczne (np. odcisk palca, zdjęcie, wzór siatkówki oka, itp. ) są automatycznie odczytywane z paszportu i porównywane z danymi pobranymi od podróżującego. System samodzielnie dokonuje również sprawdzenia w bazach danych. Niezależnie od miejsca przekraczania granicy UE dane „wchodzącego” dostępne są podczas opuszczania Unii, na dowolnym przejściu granicznym. Baza danych EES (Entry-Exit System) ulokowana zostanie w Stuttgarcie (Niemcy).

„Kiedy dana osoba wkracza np. w Polsce do strefy Schengen, to system wysyła informację do bazy. Tak samo, jeżeli ktoś odbiera wizę w konsulacie, wydający wizę automatycznie wysyła informację do bazy. W bazie znajdują się wszystkie dane dotyczące podróżnego, jego wizy i paszportu. Zarejestrowane są daty, godziny i miejsce przekroczenia granicy, okres pobytu oraz inne, niezbędne dla Straży Granicznej informacje” – wyjaśnia kierownik projektu prof. dr hab. inż. Mieczysław Szustakowski z Instytutu Optoelektroniki WAT.

Wdrożenie koncepcji Smart Borders i zautomatyzowanie odprawy granicznej możliwe jest dzięki wprowadzonym powszechnie paszportom biometrycznym, posiadającym chipy EEPROM, w których zapisane są wszystkie informacje o jego właścicielu. Opracowany przez konsorcjum system identyfikuje odcisk palca i porównuje zdjęcie z paszportu z twarzą podróżującego. Potwierdza zgodność danych biometrycznych pobranych z paszportu z posługującym się nim podróżnym oraz sprawdza informacje w bazie danych. W sytuacji pełnej zgodności danych i braku dodatkowych ograniczeń z bazy danych automatycznie odprawia podróżnego. Nadzorujący pracę kilku stanowisk odprawy funkcjonariusz Służby Granicznej ma ciągły podgląd działania każdego stanowiska.

„Dzięki systemowi odprawa będzie mogła być prowadzona w pełni automatycznie. System pobierze wszelkie dane z paszportu biometrycznego i zidentyfikuje czy dokument rzeczywiście należy do danej osoby. Funkcjonariusz od razu będzie też wiedział, czy dana osoba nie jest poszukiwana, a także czy nie przekroczyła na przykład okresu pobytu wizowego” – wyjaśnia główny wykonawca demonstratora systemu Smart Borders ppłk dr hab. inż. Norbert Pałka.

W skład opracowanego systemu, obok urządzeń stacjonarnych wchodzi też urządzenie mobilne złożone z m.in. terminala operatora,  kamery oraz czytników odcisków palca i dokumentów. „Zasady działania są takie same jak w przypadku wersji stacjonarnej. Tu jednak rozwiązanie jest o tyle wygodne, że strażnik graniczny będzie mógł na przykład odprawić podróżnych w samochodach, autokarach czy pociągu, a także osobę spotkaną w lesie, w okolicach granicy państwa”  – mówi ppłk dr hab. inż. Norbert Pałka.

W ramach zrealizowanego projektu powstał również system szkolno-treningowy dla Straży Granicznej. System operujący w wirtualnej rzeczywistości pozwala na przygotowanie do pracy funkcjonariuszy, bez konieczności odbywania wielokrotnych praktyk i szkoleń na granicy. Jego oprogramowanie przewiduje różne scenariusze,  w tym np.  symulację przejścia granicznego na lotnisku, a także  odprawy mobilnej w  przedziale pociągu„Funkcjonariusz będzie się szkolił w rzeczywistości wirtualnej przy pomocy specjalnych okularów. Prowadzący szkolenie będzie ustalał, jaką sytuację ma przećwiczyć szkolący się” – wyjaśnia główny wykonawca systemu szkolno-treningowego ppłk dr inż. Marek Piszczek.

Na zakończenie prezentacji systemu ppłk dr inż. M. Piszczek dodaje: „To co tutaj zostało zaprezentowane, nie pokazuje wszystkich naszych możliwości. W projekcie ograniczały nas pewne ramy, w których musieliśmy się zmieścić. Jeśli Straż Graniczna byłaby zainteresowana system szkolno-treningowym, to moglibyśmy przygotować już nie demonstrator, ale w pełni użyteczne rozwiązanie w zakresie systemu szkolącego.”

Projekt został zakończony na siódmym poziomie gotowości technologicznej. „Naszym zadaniem było opracowanie i budowa demonstratora. Teraz zgodnie z umową dokumentację, patenty, majątkowe prawa własności przekażemy do MON. Resort obrony z kolei przekaże gestorowi zamówienia, a więc Straży Granicznej podlegającej Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji” –  tłumaczy opracowujący dokumentację projektu dr inż. Jarosław Młyńczak.

Decyzje dotyczące wdrożenia obydwu systemów – automatycznej odprawy granicznej i systemu szkolno-treningowego podejmie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Systemy przeszły pomyślnie testy i badania także w warunkach rzeczywistej granicy.

Ewa Jankiewicz
rzecznik prasowy WAT
fot. Grzegorz Rosiński